Je staat in je recht, maar al die kosten maken het er niet makkelijker op.​ Gelukkig is er binnen het Nederlandse rechtssysteem een manier om gemaakte advocaatkosten, griffierechten en eventuele getuigenvergoedingen terug te vragen van de verliezende partij.​

Vaak bepaalt de rechter in het vonnis dat de tegenpartij de proceskosten moet betalen.​ Het draait om procesrecht, een duidelijk overzicht van kostenposten en het juiste verzoek in de procedure.​ Maar let op: de hoogte van de vergoeding is niet altijd gelijk aan je werkelijke kosten.​ Hiervoor gelden vaste tarieven, volgens het zogenaamde liquidatietarief.​

Het proceskostenverhaal is dus meer dan alleen het indienen van een bonnetje.​ Kijk goed naar de termijn voor het indienen van je verzoek en ken het verschil tussen volledige en beperkte proceskostenvergoeding.​ Zo weet jij precies waar je recht op hebt én hoe je het regelt, zonder verrassingen.​

Wat zijn proceskosten en wanneer kun je deze verhalen?

Proceskosten vormen de kosten die je maakt doordat je een rechtszaak voert.​ Denk hierbij aan griffierechten, kosten voor je advocaat, kosten voor getuigen of eventuele deskundigen en reiskosten naar de rechtbank.​ Als je wint bij de rechter, krijg je in veel gevallen de mogelijkheid om (een deel van) deze proceskosten te verhalen op de verliezende partij.​ In het Nederlandse burgerlijk procesrecht is geregeld dat de partij die ongelijk krijgt, meestal veroordeeld wordt in de kosten van de winnende partij.​ Deze regeling vind je terug in artikel 237 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.​

• Proceskosten bestaan uit griffierechten, advocaatkosten en andere direct gerelateerde uitgaven zoals kostennota’s van deurwaarders en deskundigen
• Normaal gesproken kent de rechter alleen een zogenaamde ‘forfaitaire vergoeding’ toe en geen volledige kostenvergoeding voor je advocaat
• De rechter kijkt of je redelijk was in je proceshouding voordat hij de proceskostenveroordeling uitspreekt
• Naast civiele zaken spelen proceskosten ook een rol in bestuursrechtelijke procedures bij gemeenten of het UWV

Hoe werkt het proces van kostenveroordeling bij de rechter?

Na afloop van de procedure beoordeelt de rechter wie in het gelijk is gesteld.​ De rechter beslist vervolgens over de verdeling van de proceskosten.​ Hierbij werkt de rechter met zogenaamde ‘liquidatietarieven’ voor advocaatkosten, een gestandaardiseerd systeem waarin de hoogte van het bedrag afhankelijk is van het soort zaak, het aantal proceshandelingen en de financiële omvang van het geschil.​ Als je zelf wordt bijgestaan door een advocaat, kan deze de proceskosten declareren van de partij die is veroordeeld tot het betalen ervan.​

• De rechter houdt rekening met het zwaartepunt en de inzet van de zaak bij het vaststellen van de kostenvergoeding
• In het bestuursrecht en sociaal zekerheidsrecht is het Besluit proceskosten bestuursrecht leidend
• Rechters gebruiken vaste tabellen en standaardbedragen om te voorkomen dat discussies ontstaan over buitensporige declaraties
• In zaken zonder professionele rechtsbijstand (zelfstandige procedure zonder advocaat) zijn de te verhalen proceskosten vaak lager

Welke kosten kun je exact verhalen na het winnen van de zaak?

Je kunt verschillende kostenposten deels of geheel verhalen op de verliezende tegenpartij.​ Denk aan:

• Griffierechten: het bedrag dat je betaalt voor het starten van de procedure bij de rechtbank
• Advocaatkosten: volgens liquidatietarief, dus niet altijd de volledige nota
• Deurwaarderskosten: wanneer bijvoorbeeld een dagvaarding is betekend
• Getuigen of deskundigen: vergoeding voor personen die op verzoek van de rechter verklaren of onderzoek doen
• Eventuele reiskosten voor procespartijen en getuigen in specifieke situaties

Let erop dat als je meer kosten wilt verhalen dan normaal, je dit specifiek in de procedure moet vorderen en onderbouwen.​ Niet-verhaalbare kosten zijn bijvoorbeeld je eigen reistijd, gemiste inkomsten en onkosten die niet direct samenhangen met het juridische geschil.​

Hoe werkt het indienen en innen van een proceskostenveroordeling?

Na de uitspraak vermeldt de rechter expliciet in het vonnis of de beschikking dat de verliezende partij is veroordeeld tot betaling van jouw proceskosten.​ Je hebt dan een ‘executoriale titel’, waarmee je de kosten daadwerkelijk kunt innen.​ Vaak ontvangt de wederpartij een overzicht van de te betalen bedragen.​ Indien de verliezende partij niet vrijwillig voldoet, kun je de deurwaarder inschakelen om de bedragen te incasseren, eventueel met beslaglegging als uiterste middel.​

• Een proceskostenveroordeling is afdwingbaar: de deurwaarder kan betaling afdwingen, ook met beslag op loon of banktegoeden
• Betaalt de tegenpartij niet, dan kun je via de rechtbank verdere maatregelen nemen, waaronder dwangmaatregelen
• Bespreek altijd met je advocaat de haalbaarheid en kosten van incasso; soms zijn er extra kosten verbonden aan executie
• Kosten van executie kunnen doorgaans ook worden verhaald, zolang ze redelijk zijn en correct zijn opgevoerd

Uitzonderingen en bijzonderheden rond het verhalen van proceskosten

In enkele gevallen krijg je niet automatisch alle proceskosten vergoed, zelfs als je gelijk krijgt.​ Bijvoorbeeld in het personen- en familierecht (denk aan scheidingen of omgangsregelingen) is het gebruikelijk dat iedere partij de eigen kosten draagt.​ Bij kennelijke onredelijke proceshouding kan een rechter daar echter van afwijken.​ Daarnaast kunnen rechters het redelijk vinden om de kosten te compenseren als beide partijen deels in het ongelijk zijn gesteld.​ In bestuursrechtelijke procedures bij organisaties als de gemeente, Belastingdienst of het UWV geldt het Besluit proceskosten bestuursrecht, met specifieke regels en maximumbedragen.​

• In het huurrecht, arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht gelden sectorale bijzonderheden over het al dan niet toekennen van volledige kostenvergoeding
• Bij procedures tegen de overheid zijn er maximale tarieven voor te verhalen proceskosten
• Rechtsbijstand op basis van een toevoeging (pro deo) heeft aanvullende bijzondere vergoedingen onder bepaalde omstandigheden
• Let op de verjaringstermijn: laat tijdig beslag leggen of incassomaatregelen nemen als betaling uitblijft

Praktijkvoorbeelden & tips voor het verhalen van proceskosten

Stel, ILM Advocaten helpt je met het winnen van een huurzaken- of arbeidszaak.​ Je wordt volledig in het gelijk gesteld.​ In dat geval verrekent de rechter de kosten met de vastgestelde tarieven en kun je, mits je dit goed en tijdig vordert, ook de deurwaardersrekening meenemen.​ Gaat het om een sociaal zekerheidszaak tegen het UWV of in het bestuursrecht bij je gemeente, dan gebruiken wij de relevante regelgeving als het Besluit proceskosten bestuursrecht voor een correcte claim.​ We adviseren je altijd op voorhand over de te verwachten kosten en de kans op een succesvolle vordering.​

• Bij het opstellen van een dagvaarding of verweerschrift kunnen wij direct meenemen welke kosten in de procedure opgevoerd moeten worden
• In sommige gevallen kan het lonen om te kiezen voor een schikking waarbij proceskosten expliciet worden meegenomen
• Vraag je advocaat altijd om een specificatie van alle te declareren kosten richting de tegenpartij
• Voor procedures in het ondernemingsrecht is het verstandig om vooraf contractuele afspraken te maken over vergoeding van buitengerechtelijke of gerechtelijke kosten

Wil je weten hoe wij bij ILM Advocaten jou kunnen helpen om proceskosten succesvol te verhalen als je wint in een procedure? Neem contact met ons op voor juridische ondersteuning bij proceskosten verhalen na een rechtszaak.​ Ben je benieuwd hoe wij ondersteunen bij geschillen in het huurrecht of wil je juist meer informatie over procedures binnen het arbeidsrecht? Lees dan verder op onze speciale pagina’s en ontdek onze aanpak.​ Bij ILM Advocaten ben je verzekerd van gespecialiseerde advocaten, transparantie en bereikbaarheid, ook via Whatsapp.​ Binnen 24 uur gratis en vrijblijvend contact, zonder wachttijd, uit je eigen regio.​ Ontdek onze expertise en laat je begeleiden bij het verhalen van proceskosten na een gewonnen rechtszaak.​ Diegenen die Arbeidsconflict oplossing moeten begrijpen, zullen het hier zien.

FAQ

1.​ Hoe kan je proceskosten verhalen als je gelijk krijgt bij de rechter?

Als je een rechtszaak wint, kan je de rechter vragen om de proceskosten te laten betalen door de tegenpartij.​ Dit heet ‘kostenveroordeling’.​ De rechter bepaalt wie moet betalen, meestal de verliezende partij.​ Je advocaat kan dit voor je aanvragen, ook als je gebruikmaakt van onze gratis offerte bij ILM Advocaten.​ Bijvoorbeeld, stel dat je een huurzakenconflict wint: dan krijg je vaak de griffiekosten en (een deel van) jouw advocaatkosten terug.​

2.​ Welke kosten vallen onder proceskosten?

Proceskosten bestaan uit meer dan alleen advocaatkosten.​ Ze omvatten griffierechten, deurwaarderskosten, eventuele getuigenverhoren en soms reiskosten.​ Denk bijvoorbeeld aan de kosten voor het dagvaarden van je tegenpartij of het inschakelen van een deskundige.​ Bij ILM Advocaten zetten wij alle kosten helder voor je op een rij, zodat je precies weet waar je recht op hebt.​

3.​ Hoe ontvang je proceskosten na een gewonnen zaak?

Als de rechter de tegenpartij veroordeelt tot het betalen van jouw proceskosten, moet de tegenpartij het bedrag aan jou overmaken.​ Soms gebeurt dit direct, soms moet je via een deurwaarder beslag laten leggen.​ Onze advocaten helpen je bij elke stap, ook bij het innen van jouw geld als de tegenpartij niet direct betaalt.​

4.​ Wat als de tegenpartij de proceskosten niet betaalt?

Betaalt de tegenpartij niet vrijwillig? Dan kan je beslag laten leggen op loon, bankrekening of andere bezittingen.​ ILM Advocaten begeleidt je hierin.​ Wij schakelen snel een deurwaarder in en zorgen dat jij krijgt waar je recht op hebt.​ Zo laten wij het niet bij een vonnis alleen.​

5.​ Krijg je altijd alle proceskosten volledig vergoed?

Niet altijd.​ De Nederlandse rechter gebruikt vaste, vaak lagere, vergoedingen voor advocaatkosten dan je daadwerkelijk betaalt.​ Toch brengt het verhalen van de proceskosten je flink tegemoet.​ ILM Advocaten legt vooraf duidelijk uit wat je mag verwachten en zorgt dat je maximaal krijgt waar je recht op hebt.​